W Oświęcimiu, nazwanym przez hitlerowskich okupantów Auschwitz, usytuowany jest niemiecki kompleks obozów koncentracyjnych i obozów zagłady, które funkcjonowały w latach 1940-1945. Transportowani tu byli polscy jeńcy polityczni, jeńcy wojenni a także więźniowie innego pochodzenia . Od 1942 roku w obozie byli masowo mordowani Żydzi w ramach hitlerowskiego planu ich totalnej zagłady . Przywożone grupy Żydów bezpośrednio kierowano do komór gazowych. Dziś obóz jest symbolem największego zbiorowego mordu w dziejach ludzkości. W 1947 roku polski Sejm zadecydował o utworzeniu na obszarze zachowanych partii obozu, czyli Auschwitz I i Auschwitz II, Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau. Zostało one w 1979 roku wpisane na Listę Obiektów Światowego Dziedzictwa UNESCO. Dla turystów udostępnione zostały obiekty byłych obozów Auschwitz I, w którym mieścił się przede wszystkim obóz pracy przymusowej i Auschwitz II, gdzie znajdowały się komory gazowe i krematoria. Na obszarze Muzeum znajdują się obiekty poobozowe, fragmenty komór gazowych i krematoriów a także rampa kolejowa. W salach można obejrzeć ekspozycje ukazujące historię zagłady, warunki w jakich przyszło przebywać jeńcom , jak również przedmioty, które zostały po zamordowanych tu osobach . Jest to wstrząsające doświadczenie . Widok tysięcy przedmiotów zabranych jeńcom , np. butów, ubrań , szczotek, okularów, protez oraz dwóch ton włosów obciętych zagazowanym ofiarom uświadamia zwiedzającym skalę tragedii i okrucieństwa. Znajdują się w tym miejscu także liczne kolekcje artystyczne . Wiezione do obozu osoby, nieświadome swego losu , wiozły ze sobą najcenniejsze przedmioty – obrazy , rzeźby, biżuterię . W znajdującym się tu archiwum można również obejrzeć materiały źródłowe, dokumenty, relacje byłych jeńców , materiały procesowe, nagrania oraz mnóstwo wstrząsających zdjęć . Można także nabyć bilet do Sali kinowej, by zobaczyć krótki film dokumentalny przedstawiający pierwsze chwile po wyzwoleniu obozu.

Dotychczas Muzeum zwiedziło ponad 30 mln osób z całego świata. Co roku przyjeżdżają tu liczne wycieczki polskie i zagraniczne, spośród których znaczną część stanowią grupy młodzieży .

Wejście na obszar miejsca pamięci Auschwitz-Birkenau jest wolny . Grupy zorganizowane mają obowiązek zwiedzania z przewodnikiem. Także osoby indywidualne mają taką możliwość . Polecam taki sposób zwiedzania, bo można się sporo dowiedzieć i chociaż w niewielkim stopniu wyobrazić sobie jak wyglądało życie i dzieje więźniów obozu. Istnieje również możliwość zwiedzenia, położonego 3 km od Oświęcimia , obozu w Brzezince, czyli Birkenau. Co godzinę kursuje bowiem autobus przewożący chętnych . Na obszarze dawnego obozu koncentracyjnego mieści się Międzynarodowe Centrum Edukacji o Auschwitz i Holokauście. Zajmuje się głównie współpracą ze szkołami i instytucjami naukowymi, mając na celu rozpowszechnianie znajomości historii obozu koncentracyjnego. Odbywają się tu liczne wykłady , zajęcia oraz lekcje muzealne.

Uważam, że każdy Polak powinien chociaż jednokrotnie zwiedzić Muzeum Auschwitz-Birkenau. Choć jest to ogromne i wstrząsające przeżycie , powinno się znać niespokojną historię Polski i całej Europy i pozwolić sobie na chwilę refleksji o przeszłości . Szczególnie w sytuacji, w której znajomość Polaków na temat II wojny światowej jest wciąż niewielka . Planując zwiedzenie terenu byłego obozu koncentracyjnego w Oświęcimiu warto nocować w którymś z krakowskichhoteli, np. w Hotelu Green lub w Hotel u Lorenzo (hotele Kraków). Komunikacja z Oświęcimiem, położonym około 50 km od Krakowa, jest bardzo sprawna, polecam przejazd jednym z busów regularnie kursujących na tej trasie .